چرخ خیاطی, چرخ خیاطی خانگی

تاریخچه چرخ خیاطی در ایران و جهان

تاریخچه چرخ خیاطی

 

چرخ خیاطی در دنیای امروز و در صنعت پوشاک جزئی جدانشدنی  محسوب می شود و وجود چرخ خیاطی باعث رشد روز افزون صنعت پوشاک در جهان شده است . شاید خیلی از ما که امروزه با این وسیله سرو کار داریم اطلاع چندانی از تاریخچه چرخ خیاطی نداشته باشیم . ما در این مقاله قصد داریم کمی شما را با تاریخچه چرخ خیاطی آشنا کنیم.

یکی از صنایع بسیارمهم و حیاتی برای بشر،که از بدو تکامل و ورود به دروازه تمدن، به آن توجهی ویژه داشته است؛ صنعت نساجی و پوشاک بوده است. از زمان خلقت انسان تا کنون، نیاز به پوشش مناسب، در زمره یکی از مهم‌ترین نیازهای بشریت به شمار می رود. انسان های اولیه  برای پوشاندن تن خویش از برگ گیاهان استفاده میکردند اما با گذشت زمان و پیشرفت بشریت در تکنولوژی صنعت پوشاک نیز توسعه یافت . البته شاید اکنون حتی تصور عدم لباس های مدرن فعلی ،امری غیرقابل تحمل به نظر برسد.

اما این واقعیت را باید پذیرفت که در قرون‌ گذشته، دسترسی به چنین امکانی، به آسانی فراهم نبوده است. بدون اغماض، می‌توان گفت که توسعه صنعت پوشاک، تا حد زیادی وابسته به اختراع (چرخ خیاطی) بوده و بدون ارائه چنین دستاورد ارزشمندی، این میزان از پیشرفت غیرممکن بود. در واقع اختراع چرخ خیاطی انقلابی را در صنعت دوخت و دوز به وجود آورد.از این رو، چرخ خیاطی در عین سادگی، یک دستگاه بسیار کلیدی در توسعه و تکامل صنعت پوشاک محسوب می‌شود و دانستن تاریخچه چرخ خیاطی شاید برایتان جالب باشد.

خیاطی با دست، قدمتی بیش از ۲۰۰ هزار ساله دارد. اولین سوزن‌های خیاطی، با استفاده از استخوان و شاخ حیوانات ساخته می شدند و نخ مورد نیاز برای دوخت و دوز نیز، از زردپی حیوانات استخراج می‌شد. این روال ادامه داشت تا این‌که در قرن چهاردهم میلادی، سوزن‌های آهنی ساخته شد و روند توسعه و تکامل خیاطی آغاز گردید. ، اختراع سوزن‌های دارای سوراخ در قرن پانزدهم میلادی جزو اولین تغییر عمده در زمینه دوخت و دوزهای دستی به حساب می آید. این دو اختراع، زمینه را برای مکانیزه کردن فرآیند دوخت و دوز و معرفی دستگاه‌هایی مختص به این کار که بعداً «چرخ خیاطی» نام گرفت، به وجود اورد. البته نزدیک به سه قرن طول کشید، تا نخستین نمونه‌های چرخ خیاطی از سوی مخترعین عرضه گردد.

حتما بخوانید!!
چرخ خیاطی برادر

تاریخ چرخ خیاطی

معرفی مخترعین چرخ خیاطی

چارلز ویزنتال «Charles Weisenthal»، مکانیک آلمانی شاغل در انگلیس، نخستین فردی بود که با اختراع یک ماشین، ایده ساخت چرخ خیاطی را عملیاتی نمود. وی با طراحی یک سوزن «دو طرفه»، که نیاز به چرخاندن سوزن در هر بار کوک زدن را از بین می‌برد.

ویزنتال در اختراع خود که در سال ۱۷۵۵ میلادی در انگلیس به ثبت رسید، هیچ اشاره‌ای به مابقی اجزای دستگاه ابداعی خود نکرد و به همین دلیل، مشخص نیست که آیا اختراع او، واقعاً یک چرخ خیاطی کامل بوده یا صرفاً یک نمونه اولیه و طراحی مفهومی از سوزن دستگاه را توصیف نموده است. با تمام این ابهامات، ، نخستین اختراع در تاریخچه چرخ خیاطی، سوزن دو طرفه ویزنتال است.

اولین چرخ خیاطی ساخته شخصی به نام تامیس سنت انگلیسی است. وی ماشینی در سال ۱۷۹۰ به ثبت رسانید که کارش بسیار شبیه به دوخت زنجیره‌ای بود. البته شواهدی در دست نیست که توماس چرخ را ساخته باشد، اما آن را به گونه‌ای طراحی و توصیف کرده بود که نشان می داد این چرخ با میل لنگ دستی کار می کند و برای دوخت چرم و پارچه های برزنتی مناسب است. در سال 1874 شخصی به نام ویلیام نیوتن ویلسون بر اساس طرح توماس سنت یک ماکت از چرخ خیاطی تهیه کرد و ثابت کرد که این چرخ واقعا کار می کند.

اما متاسفانه هرگز این وسیله مورد استفاده قرار نگرفت و تامیس سنت از اختراع خود سودی نبرد.

در سال 1810 ميلادي بالتازار کرمز آلماني اولین کسی بود که سعی در تولید چرخ خیاطی اتوماتیک کرد . اما شوربختانه این چرخ خیاطی نیز خوب کار نمی کرد و اختراع موفقیت آمیزی نبود.

حتما بخوانید!!
بهترین مارک چرخ خیاطی

 

تا اینکه در سال ۱۸۳۰ یک خیاط فرانسوی فقیر که بارتلمی تیمونیه نام داشت موفق شد با ذوق و ابتکار خلاقانه خود چرخ خیاطی بسازد که بسیار شبیه چرخه خیاطی امروزی بود.را بسازد و توانست تاریخچه چرخ خیاطی را تغییر دهد. بعدها این وسیله در فرانسه مورد استقبال گسترده مردم قرار گرفت ولی گروهی از کارگران وجود این اختراع را رقیب کاری خود می پنداشتند و می ترسیدند که کارشان را از دست دهند. لذا شبانه به کارگاه بارتلمی حمله کرده و همه چرخهای خیاطی او را نابود کردند و بارتلمی از غصه  این اتفاق تلخ و همچنین به دلیل فقر زیاد جان خود را از دست داد. در همین زمان مرد دیگری در نیویورک به نام والترهنت چرخ خیاطی دیگری را ساخت.

این چرخ دارای سوزنی بود که همانند سوزنهای امروزی چرخ خیاطی سوراخی کوچک در نوک خود داشت. کار این سوزن، زدن کوکهای رُز بود. یعنی با نخ، حلقه‌ای میان پارچه می‌زد و با زدن حلقه دیگر که در حلقه قبلی مانند زنجیر قفل شده و شکلی شبیه به گل رز ایجاد می شد. با این وجود هنت نیز هرگز موفق به ثبت اختراع خود نشد. تا روزگاری که افتخار ثبت نخستین چرخ خیاطی نصیب الیاس هاو که یک کارآفرین اهل ایالات متحده آمریکا بود، شد. همچنین آیزک سینگر نیز یک چرخ خیاطی را در کشور آمریکا و تاریخچه چرخ خیاطی به ثبت رسانید.

همین امر سبب شد تا دعوای مفصل و جدی  بین سینگر و الیاس هاو بر سر حق تقدم ثبت اختراع چرخ خیاطی درگیرد. سرانجام هاو توانست در این نزاع پیروز شود و بنابراین از هر چرخ خیاطی که به بازار عرضه می شد حق امتیاز می گرفت.

حتما بخوانید!!
انواع چرخ خیاطی صنعتی

تاریخ خیاطی

ورود چرخ خیاطی به ایران

اولین چرخ خیاطی را مظفرالدین شاه همراه با یک خیاط قفقازی به عنوان سوغات از فرنگستان به تهران آورد، تا لباس درباریان توسط آن دوخته شود.

در آن دوره، بازار امیر، معروف ترین خیاط‌های دارالخلافه را در خود جای داده بود که بدون استفاده از چرخ خیاطی، با نخ و سوزن لباس و پوشاک مردم را می‌دوختند.

تهرانی‌ها در ابتدا نسبت به این ابزار فرنگی روی خوش نشان ندادند؛ چرا که بر این باور بودند این وسیله ساخت فرنگستان است و دوختن لباس با آن جایز نیست و دوخت با آن موجب نجس شدن لباس می شود. همچنین معتقد بودند که دندانه‌های چرخ خیاطی باعث جویده و بی‌دوام شدن پارچه می‌شود.

ورود چرخ خیاطی به ایران

با این وجود چرخ خیاطی‌های (گلدفینگر) که عوام به آن (گل فینگل) می‌گفتند، در یک مغازه عتیقه فروشی که متعلق به شخصی ارمنی تبار در انتهای خیابان لاله زار بود، به معرض فروش گذاشته شد که در کمتر از 6 ماه، توسط خیاطان خریداری شد.

(گلدفینگر)  برای جلب مشتری، فروشگاهی در بازارمرغی دایر کرد و بخشی از بازار بزازها را به معلمانی اختصاص داد که به تدریس خیاطی با چرخ می‌پرداختند.

اما سال‌ها طول کشید تا این اختراع جدید جای دوخت و دوز به روش سنتی در ایران بگیرد و فراگیر شود.

اما سرانجام سهولت و سرعت کار با چرخ خیاطی سبب شد تا این وسیله جای خود را در زندگی ایرانی پیدا کند و به یکی از وسایل ضروری منزل و اقلام جهیزیه دختران دم بخت تبدیل شود.

امیدوارم این مطلب برایتان مفید بوده باشد و لذت برده باشید .

ما در تیم نخریس انواع خدمات مثل فروش چرخ خیاطی ، اتو بخار سیلتر و همچنین چرخ های سر کیسه دوز را ارائه میدهیم .

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *